การดูแลรักษาความสะอาดฟันอย่างถูกวิธี สำหรับเด็กที่เข้ารับการจัดฟันเด็กเนื้อหานี้มีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลเท่านั้น โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากต้องการคำแนะนำหรือการวินิจฉัยทางการแพทย์
การจัดฟันในเด็ก (โดยเฉพาะช่วงอายุ 7-12 ปี) เป็นช่วงที่ต้องดูแลเป็นพิเศษครับ เพราะเป็นช่วง "ฟันผสม" คือมีทั้งฟันแท้และฟันน้ำนม แถมเครื่องมือจัดฟันยังเป็น "กับดักเศษอาหาร" ชั้นดี หากดูแลไม่ดีอาจเกิดปัญหาฟันผุหรือเหงือกอักเสบตามมาได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่ครับ
การดูแลความสะอาดสำหรับ "เจ้าตัวเล็ก" ที่จัดฟันครับ
1. อุปกรณ์ทำความสะอาดที่ "ต้องมี"
การใช้แปรงสีฟันธรรมดาอย่างเดียวไม่พอครับ ควรเตรียมอุปกรณ์เสริมดังนี้:
แปรงสำหรับคนจัดฟัน (Orthodontic Brush): ขนแปรงตรงกลางจะสั้นกว่าด้านข้างเป็นรูปตัว V เพื่อให้หลบหลีกลวดจัดฟันได้
แปรงซอกฟัน (Interdental Brush): ใช้สำหรับสอดเข้าไปทำความสะอาดใต้ลวดและข้างๆ แบร็กเก็ต (เหล็กจัดฟัน)
ไหมขัดฟันชนิดพิเศษ (Super Floss): จะมีปลายแข็งช่วยให้สอดผ่านลวดจัดฟันได้ง่าย
ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์: เลือกที่มีความเข้มข้นฟลูออไรด์ 1,000−1,500 ppm เพื่อป้องกันฟันผุ
2. ขั้นตอนการแปรงฟันที่ถูกต้อง (สูตร 2-2-2)
แปรง 2 ครั้งต่อวัน: เช้าและก่อนนอน (และควรบ้วนปากหรือแปรงเบาๆ หลังมื้ออาหารทุกมื้อ)
แปรงนานอย่างน้อย 2 นาที: เพื่อให้ทำความสะอาดได้ครบทุกซอกทุกมุม
ไม่กินอะไรหลังแปรงฟัน 2 ชั่วโมง: เพื่อให้ฟลูออไรด์เคลือบฟันได้เต็มที่
เทคนิคการแปรง:
วางแปรงเอียง 45
∘
เข้าหาเหงือก แปรงวนๆ และปัดผ่านเหล็ก
แปรงด้านบนของเหล็ก และด้านล่างของเหล็ก โดยขยับแปรงสั้นๆ
อย่าลืมแปรงด้านบดเคี้ยวและด้านในของฟันด้วยครับ
3. การใช้ "ไหมขัดฟัน" (จุดที่เด็กมักละเลย)
เด็กส่วนใหญ่มักจะขี้เกียจใช้ไหมขัดฟันเพราะทำยาก คุณพ่อคุณแม่ควรช่วยในช่วงแรกครับ:
ใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละ 1 ครั้งก่อนนอน
สอดไหมผ่านลวด แล้วขัดขึ้นลงตามซอกฟันเพื่อเอาเศษอาหารที่แปรงเข้าไม่ถึงออก
4. อาหารที่ควร "เลี่ยง" ระหว่างจัดฟัน
เพื่อป้องกันเครื่องมือหลุดหรือฟันผุ:
ของแข็ง: น้ำแข็ง, ถั่วตัด, ข้าวโพดคั่ว (Popcorn)
ของเหนียว: ลูกอมเคี้ยวหนึบ, หมากฝรั่ง, ตังเม
ของหวาน/น้ำอัดลม: ลดการเกิดกรดที่จะไปกัดกร่อนผิวฟันรอบๆ เหล็กจัดฟันจนเป็นรอยสีขาว (Decalcification)
5. การรับมือเมื่อ "เครื่องมือตำปาก"
ในช่วงแรกเด็กอาจจะเจ็บจากการที่เหล็กครูดกับกระพุ้งแก้ม:
ขี้ผึ้งจัดฟัน (Wax): ปั้นเป็นก้อนกลมเล็กๆ แปะลงบนเหล็กส่วนที่คมหรือตำปาก
น้ำเกลือ: บ้วนน้ำเกลืออุ่นๆ หากมีแผลในปากจะช่วยให้แผลหายไวขึ้น
💡 ข้อแนะนำสำหรับผู้ปกครอง
ควรพาเด็กไปพบทันตแพทย์จัดฟันตามนัดทุกครั้ง (ปกติทุก 4-6 สัปดาห์) และหากพบว่า เครื่องมือหลุด หรือลวดทิ่ม ให้ติดต่อคลินิกทันที ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เพราะจะทำให้การเคลื่อนฟันผิดปกติครับ
